Kiedy kompresor na zbiorniku podlega pod UDT i jak obliczyć iloczyn barolitrów?
Kompresor posadowiony bezpośrednio na zbiorniku ciśnieniowym (agregat sprężarkowy) podlega obowiązkowej rejestracji w Urzędzie Dozoru Technicznego, gdy iloczyn najwyższego ciśnienia dopuszczalnego p [bar] i pojemności zbiornika V [dm³] wynosi co najmniej p × V ≥ 800 bar·dm³ (przy ciśnieniu p > 0,5 bar).
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, mniejsze agregaty o iloczynie p × V < 800 bar·dm³ (np. kompresor na zbiorniku 50 l przy ciśnieniu 10 bar = 500 bar·dm³ lub 90 l przy 8 bar = 720 bar·dm³) objęte są dozorem uproszczonym. Oznacza to, że nie zgłasza się ich do UDT, nie posiadają księgi rewizyjnej i nie podlegają badaniom okresowym przez inspektora – warunkiem legalnej pracy jest jedynie posiadanie fabrycznej deklaracji zgodności CE.
Ważne dla Utrzymania Ruchu: Do obliczenia iloczynu barolitrów przyjmuje się najwyższe ciśnienie dopuszczalne zbiornika (parametr PS) wybity na tabliczce znamionowej naczynia, a NIE ciśnienie robocze ustawione na presostacie lub sterowniku sprężarki.
Progi kwalifikacji dozorowej agregatów sprężarkowych i terminy badań
W zależności od obliczonej wartości iloczynu p × V agregat sprężarkowy kwalifikuje się do jednego z dwóch reżimów dozorowych:
- Przedział 800 ≤ p × V ≤ 3000 bar·dm³ (Dozór ograniczony):
- Przykłady: popularne sprężarki warsztatowe na zbiornikach 200 l / 11 bar (2200 bar·dm³) lub 270 l / 10 bar (2700 bar·dm³).
- Wymogi: Rejestracja w UDT przed pierwszym uruchomieniem oraz badanie odbiorcze przez inspektora UDT.
- Harmonogram badań: Inspektor wykonuje wyłącznie rewizję zewnętrzną co 3 lata. W tym przedziale zbiornik agregatu jest zwolniony z rewizji wewnętrznych i okresowych prób hydraulicznych.
- Próg p × V > 3000 bar·dm³ (Dozór pełny):
- Przykłady: duże kompresory śrubowe i tłokowe na zbiornikach 500 l / 10 bar (5000 bar·dm³) lub 500 l / 11 bar (5500 bar·dm³).
- Harmonogram badań: Rewizja zewnętrzna co 3 lata oraz obowiązkowa rewizja wewnętrzna co 9 lat (weryfikacja stanu ścianek i spoin wewnątrz naczynia).
Wymagany osprzęt zabezpieczający zbiornika agregatu sprężarkowego
Podczas badania odbiorczego inspektor UDT weryfikuje kompletność i parametry osprzętu zabezpieczającego:
- Sprężynowy zawór bezpieczeństwa: Musi posiadać nienaruszoną plombę (wytwórcy lub uprawnionego warsztatu), certyfikat CE oraz wybite ciśnienie początku otwarcia. Przepustowość zaworu musi przewyższać maksymalną wydajność sprężarki.
- Manometr techniczny: Klasa dokładności min. 1,6 z widoczną, nieusuwalną czerwoną kreską oznaczającą ciśnienie dopuszczalne PS. Manometr musi posiadać fabryczną deklarację zgodności lub świadectwo wzorcowania (manometry sprężarkowe nie podlegają cechowaniu przez GUM).
- Tabliczka znamionowa: Trwale nitowana do płaszcza, zgodna z dyrektywą SPVD (2014/29/UE) lub PED (2014/68/UE), zawierająca numer fabryczny, rok produkcji, pojemność V, ciśnienie PS i temperaturę min/max.
Procedura rejestracji agregatu sprężarkowego w portalu eUDT krok po kroku
W celu uzyskania decyzji zezwalającej na eksploatację agregatu sprężarkowego należy:
- Skompletować dokumentację fabryczną: Paszport zbiornika (DTR) wystawiony przez producenta, poświadczenie wykonania próby ciśnieniowej w fabryce, deklarację zgodności CE zbiornika oraz certyfikat zaworu bezpieczeństwa.
- Złożyć wniosek przez portal eUDT: Założyć konto firmowe na platformie eUDT, wypełnić wniosek o rejestrację nowego urządzenia i załączyć skany dokumentacji fabrycznej wraz ze schematem technologicznym węzła.
- Przygotować stanowisko do odbioru: Zapewnić stabilne posadowienie agregatu (na wibroizolatorach), podłączenie uziemienia ochronnego (protokół pomiaru rezystancji uziemienia), swobodny dostęp serwisowy z każdej strony (min. 0,6–0,8 m od ścian) oraz obecność osoby z uprawnieniami eksploatacyjnymi (świadectwo kwalifikacji Grupy 2 E).
- Przeprowadzić badanie odbiorcze z inspektorem: Badanie obejmuje sprawdzenie dokumentacji, oględziny zewnętrzne oraz próbę ruchową sprężarki – inspektor weryfikuje moment wyłączenia presostatu oraz testuje działanie zaworu bezpieczeństwa pod ciśnieniem.